Dobrze stworzone drzewo kategorii pomaga klientowi szybko odnaleźć to, czego szuka, nawet jeśli nie zna jeszcze dokładnej nazwy produktu. Z kolei chaotyczna struktura może sprawić, że użytkownik będzie klikał kolejne pozycje menu, nie mając pewności, gdzie powinien się znaleźć.
Podpowiemy jak zaprojektować strukturę kategorii, która będzie intuicyjna i przyjazna użytkownikom?

Drzewo kategorii to uporządkowana struktura, według której produkty w sklepie są podzielone na kolejne grupy i podgrupy. Stanowi to jeden z fundamentów nawigacji, ponieważ pomaga użytkownikowi zrozumieć ofertę i znaleźć interesujący go produkt.
Stworzenie drzewa kategorii nie powinno polegać na przypadkowym podziale asortymentu. Kategorie powinny odzwierciedlać sposób, w jaki użytkownicy szukają produktów i porządkują ofertę. Samo podobieństwo produktów nie zawsze oznacza, że powinny znaleźć się w tej samej kategorii. Jednocześnie zbyt duża liczba szczegółowych kategorii i podkategorii może sprawić, że nawigacja stanie się niepotrzebnie skomplikowana.
Problemem może być również zbyt ogólna struktura. Wyobraźmy sobie sklep, w którym cały asortyment został podzielony na kilka bardzo szerokich kategorii. Klient szukający konkretnego produktu musi wtedy przeglądać długą listę pozycji, aby znaleźć to, czego potrzebuje. Z kolei przy zbyt szczegółowym podziale użytkownik może być zmuszony do przechodzenia przez wiele poziomów kategorii, zanim dotrze do interesujących go produktów. Dlatego dobrze zaprojektowane drzewo kategorii powinno zachowywać równowagę między szerokością a szczegółowością.
Struktura kategorii wpływa między innymi na:
- łatwość znalezienia produktu
- wygodę poruszania się po stronach sklepu
- sposób prezentacji asortymentu
- możliwość rozwijania oferty w przyszłości
- widoczność kategorii w wyszukiwarkach
- Dobrze zaprojektowane drzewo kategorii powinno pomagać w zawężaniu wyboru, ale jednocześnie nie wydłużać niepotrzebnie drogi do produktu. Jego struktura powinna prowadzić użytkownika od ogółu do szczegółu, pozwalając mu stopniowo zawężać wybór i szybko dotrzeć do odpowiedniej części oferty.
Na przykład:
Elektronika → Komputery → Laptopy → Laptopy gamingowe
Każdy kolejny poziom w takiej strukturze pozwala użytkownikowi stopniowo zawężać wybór. Osoba, która rozpoczyna od kategorii „Elektronika”, trafia najpierw do szerokiej grupy produktów. Następnie wybiera dział „Komputery”, później konkretny rodzaj urządzenia, czyli „Laptopy”, a na końcu może przejść do jeszcze bardziej sprecyzowanej grupy, takiej jak „Laptopy gamingowe”. Dzięki temu użytkownik nie musi od razu przeglądać całego asortymentu, ale może krok po kroku przejść do produktów odpowiadających jego potrzebom.
Podczas projektowania drzewa kategorii warto również rozróżnić kilka elementów:
Kategorie główne - szerokie grupy produktów, które stanowią podstawowy podział oferty
Podkategorie - bardziej szczegółowe grupy, pozwalające uporządkować produkty znajdujące się w ramach danej kategorii głównej
Produkty - konkretne pozycje dostępne w sklepie
Filtry - narzędzia pomagające zawęzić listę produktów bez konieczności tworzenia kolejnych poziomów kategorii
To ostatnie rozróżnienie jest szczególnie ważne. Nie każda cecha produktu powinna bowiem prowadzić do utworzenia nowej kategorii. Część informacji, takich jak marka, kolor, rozmiar czy określone parametry techniczne, często lepiej wykorzystać jako filtry, które pozwalają użytkownikowi doprecyzować wyniki już po wejściu do odpowiedniej kategorii.
Analiza asortymentu jako pierwszy krok do stworzenia struktury kategorii
Zanim zaczniemy projektować główne menu sklepu, warto dokładnie przeanalizować cały asortyment, bo to właśnie produkty powinny być podstawą do stworzenia struktury kategorii. Najpierw należy sprawdzić, jakie produkty znajdują się w ofercie i jak można je naturalnie podzielić na grupy. Trzeba uwzględnić nie tylko ich podobieństwo, ale także cechy, zastosowanie i sposób, w jaki klienci będą chcieli je przeglądać oraz porównywać.
Przy tworzeniu struktury warto też uwzględnić znaczenie poszczególnych grup dla biznesu. Najważniejsze produkty powinny być łatwo dostępne i dobrze widoczne. Struktura powinna również pozwalać na łatwe dodawanie nowych produktów bez konieczności przebudowy całego menu.
Warto pamiętać także o sezonowości. Produkty dostępne tylko w określonych okresach nie zawsze powinny mieć osobne miejsce w głównym menu. Można je zamiast tego prezentować na landing page’ach, stronach sezonowych lub w specjalnych sekcjach promocyjnych.
Przed rozpoczęciem projektowania drzewa kategorii warto więc odpowiedzieć na kilka podstawowych pytań:
- które produkty tworzą naturalne grupy?
- jakie cechy łączą poszczególne produkty, a jakie je od siebie odróżniają?
- które grupy produktów są najważniejsze dla sklepu?
- które części asortymentu mogą rozwijać się w przyszłości?
- czy oferta obejmuje produkty sezonowe?
Sprawdź czego szukają Twoi klienci
Sama analiza asortymentu nie wystarczy, ponieważ podział produktów logiczny z perspektywy firmy nie zawsze jest intuicyjny dla klientów. Dlatego warto sprawdzić, jak użytkownicy faktycznie szukają produktów i jakiego języka używają, opisując swoje potrzeby. Pomocne mogą być frazy wpisywane w wyszukiwarkach oraz wyszukiwarka wewnętrzna sklepu. Pokazują one, jak klienci nazywają produkty, ich rodzaje i zastosowania, a także mogą wskazywać na luki w obecnej strukturze kategorii.
Warto przeanalizować również podpowiedzi wyszukiwania oraz pytania kierowane do obsługi klienta. Częste pytania o to, gdzie znaleźć konkretny produkt, mogą sygnalizować problemy z jego umiejscowieniem. Istotny jest także język klientów. Firma może używać profesjonalnych lub branżowych określeń, podczas gdy użytkownicy posługują się prostszymi, potocznymi nazwami. Jeśli dana nazwa jest przez nich powszechnie stosowana, warto rozważyć uwzględnienie jej w strukturze kategorii.
Podczas analizy sposobu wyszukiwania produktów warto sprawdzić:
- jakie frazy użytkownicy wpisują w wyszukiwarkach
- jakie podpowiedzi pojawiają się podczas wyszukiwania
- czego klienci szukają w wyszukiwarce wewnętrznej sklepu
- o jakie produkty najczęściej pytają
- jakiego języka używają podczas opisywania swoich potrzeb
Kryteria podziału produktów na kategorie
Produkty można uporządkować na wiele różnych sposobów. W zależności od rodzaju sklepu naturalnym punktem wyjścia może być rodzaj produktu, jego przeznaczenie, odbiorca, zastosowanie, marka czy określone parametry. Najważniejsze jest określenie jednego dominującego sposobu porządkowania produktów na danym poziomie struktury. Dzięki temu użytkownik może łatwiej przewidzieć, co znajdzie się w kolejnych częściach menu.
Problem pojawia się wtedy, gdy na jednym poziomie zaczynają mieszać się różne kryteria.
Wyobraźmy sobie sklep obuwniczy, w którego menu znajdują się jednocześnie kategorie „Buty damskie”, „Nike”, „Na zimę” oraz „Akcesoria”. Każda z tych nazw może być sama w sobie zrozumiała, ale opisuje produkty z zupełnie innej perspektywy. „Buty damskie” wskazują na odbiorcę, „Nike” na markę, „Na zimę” na zastosowanie lub sezon, a „Akcesoria” na rodzaj produktu. Użytkownik nie otrzymuje więc jasnej informacji, według jakiej zasady został zbudowany ten poziom nawigacji.

- Dlatego przed wyborem głównego kryterium warto zadać sobie jedno podstawowe pytanie: według czego klient najczęściej chce rozpocząć poszukiwanie produktu?
Nazwy kategorii zrozumiałe dla klientów
Nazwa kategorii powinna być zrozumiała i jednoznaczna. Użytkownik powinien od razu wiedzieć, czego może spodziewać się po kliknięciu danej pozycji. Jeżeli musi zastanawiać się, co właściwie kryje się pod nazwą kategorii, oznacza to, że nazewnictwo nie spełnia swojej podstawowej funkcji.
Dobre nazwy kategorii są zazwyczaj:
- jednoznaczne
- proste i łatwe do zrozumienia
- spójne z pozostałą strukturą
- zgodne z językiem używanym przez klientów
- adekwatne do rzeczywistej zawartości kategorii
Mało pomocne mogą być bardzo ogólne określenia, takie jak „Produkty specjalne” czy „Pozostałe”. Nie informują one użytkownika, co faktycznie znajduje się w danej części sklepu.
Drzewo kategorii a SEO sklepu internetowego
Z perspektywy SEO ważne jest, by struktura kategorii była logiczna i odpowiadała rzeczywistemu podziałowi oferty. Użytkownik powinien móc przechodzić od szerokich grup produktów do bardziej szczegółowych kategorii. Taka struktura ułatwia nawigację i pomaga wyszukiwarkom zrozumieć zawartość sklepu.
Kategorie warto również dopasować do tego, czego szukają użytkownicy. Jeśli dana grupa produktów odpowiada na konkretną potrzebę, może być dobrą stroną docelową dla określonych zapytań. Nie należy jednak tworzyć kategorii tylko po to, aby wykorzystać konkretne słowo kluczowe. Jeśli nie odpowiada ono rzeczywistej grupie produktów, lepiej użyć go w opisie istniejącej kategorii, jeśli pasuje do treści.
Znaczenie ma również linkowanie wewnętrzne, które ułatwia poruszanie się po stronach sklepu internetowego i pomaga wyszukiwarkom odnajdywać kolejne strony. Warto zadbać także o czytelne adresy URL, spójne ze strukturą serwisu.
Z perspektywy SEO warto więc zwrócić uwagę między innymi na:
- logiczną hierarchię kategorii
- dopasowanie kategorii do intencji wyszukiwania
- wartościowe opisy kategorii
- czytelne adresy URL
- odpowiednie linkowanie wewnętrzne
- łatwy dostęp do najważniejszych stron kategorii w sklepie
Więcej porad na temat optymalizacji SEO w sklepie internetowym opisaliśmy TUTAJ.
Drzewo kategorii a nawigacja sklepu
Drzewo kategorii może być prezentowane i wspierane przez kilka elementów nawigacji:
Menu główne
Powinno pokazywać najważniejsze części oferty i umożliwiać użytkownikowi szybkie rozpoczęcie zakupów. W przypadku niewielkiego sklepu może wystarczyć prosta lista kategorii. Przy szerokim asortymencie konieczne może być zastosowanie bardziej rozbudowanej struktury.
Mega menu
Mega menu pozwala zaprezentować większą część drzewa kategorii bez konieczności przechodzenia na kolejne strony. Może być szczególnie przydatne w sklepach z dużym asortymentem. Należy jednak uważać, aby nie zamienić go w bardzo długą listę wszystkich dostępnych kategorii. Duża liczba opcji może utrudnić, a nie ułatwić wybór.
Breadcrumbs
Breadcrumbs, czyli tzw. okruszki nawigacyjne, pokazują użytkownikowi, gdzie aktualnie znajduje się w strukturze stron sklepu internetowego.
Linki wewnętrzne
Linkowanie do powiązanych kategorii może pomóc użytkownikowi szybciej przejść do innych interesujących go grup produktów. Nie zawsze musi on wracać do menu głównego, aby rozpocząć kolejne wyszukiwanie.
Wyszukiwarka
W sklepach online z bardzo szerokim asortymentem wyszukiwarka jest ważnym uzupełnieniem nawigacji. Część klientów nie chce przechodzić przez kolejne poziomy kategorii i woli od razu wpisać nazwę produktu lub jego rodzaj. Dobrze działająca wyszukiwarka może więc skrócić drogę do zakupu.
Najczęstsze błędy w projektowaniu drzewa kategorii
- Zbyt głęboka struktura - zbyt duża liczba poziomów powoduje, że użytkownik musi wykonać więcej kliknięć, zanim dotrze do produktów
- Mieszanie kryteriów podziału - na jednym poziomie nie powinny przypadkowo pojawiać się obok siebie kategorie podzielone według różnych zasad
- Tworzenie kategorii zamiast filtrów - każda dodatkowa cecha produktu nie musi oznaczać kolejnej kategorii
- Nazwy zrozumiałe tylko wewnątrz firmy - specjalistyczne lub wewnętrzne nazewnictwo może być oczywiste dla pracowników firmy, ale niezrozumiałe dla klientów
- Brak planu na rozwój oferty - struktura, która działa tylko przy obecnej liczbie produktów, może szybko stać się problematyczna po rozszerzeniu asortymentu
- Duplikowanie podobnych kategorii - jeżeli kilka kategorii zawiera bardzo podobny asortyment, użytkownik może nie wiedzieć, czym się od siebie różnią
- Tworzenie kategorii „na wszelki wypadek” - tworzenie pustych kategorii z myślą o przyszłym asortymencie może sprawić, że struktura będzie wyglądała na niepotrzebnie rozbudowaną
Dobrze zaprojektowane drzewo kategorii nie powinno zmuszać klienta do zastanawiania się, gdzie kliknąć. Jego struktura powinna odpowiadać temu, jak użytkownik myśli o produktach i w jaki sposób chce je odnaleźć. Projektowanie kategorii warto więc rozpocząć od dokładnego poznania asortymentu, a następnie skonfrontować go ze sposobem wyszukiwania produktów przez klientów. Dopiero na tej podstawie można zdecydować, które grupy powinny stać się kategoriami głównymi, gdzie potrzebne są podkategorie, a które cechy produktów lepiej pozostawić filtrom.
FAQ: Jak zaprojektować drzewo kategorii w sklepie internetowym?
Co to jest drzewo kategorii w sklepie internetowym?
Drzewo kategorii to uporządkowana struktura, która dzieli asortyment sklepu internetowego na kategorie, podkategorie i poszczególne produkty. Pomaga użytkownikom zrozumieć ofertę i szybko znaleźć interesujące ich produkty.
Jak stworzyć strukturę kategorii w sklepie internetowym?
Projektowanie struktury kategorii warto rozpocząć od analizy asortymentu i sposobu, w jaki klienci szukają produktów. Następnie należy określić główne kryterium podziału, stworzyć kategorie i podkategorie, dobrać zrozumiałe nazwy oraz zdecydować, które cechy produktów powinny być dostępne jako filtry.
Jak nazwać kategorie w sklepie internetowym?
Nazwy kategorii powinny być proste, jednoznaczne i zrozumiałe dla klientów. Warto korzystać z określeń, których użytkownicy faktycznie używają podczas wyszukiwania produktów, zamiast stosować wewnętrzne lub specjalistyczne nazewnictwo niezrozumiałe dla odbiorców.
Czym różni się kategoria od filtra?
Kategoria służy do podstawowego uporządkowania asortymentu, natomiast filtr pozwala zawęzić listę produktów znajdujących się w danej kategorii. Marka, kolor, rozmiar czy określone parametry techniczne często lepiej sprawdzają się jako filtry niż jako osobne kategorie.
Jak drzewo kategorii wpływa na SEO sklepu internetowego?
Logiczna struktura kategorii ułatwia wyszukiwarkom zrozumienie organizacji strony i pomaga użytkownikom dotrzeć do właściwych stron. Istotna jest odpowiednia hierarchia kategorii, czytelne adresy URL oraz prawidłowe linkowanie wewnętrzne.
Czy warto tworzyć kategorie pod konkretne słowa kluczowe?
Nie warto tworzyć kategorii tylko po to, aby wykorzystać konkretne słowo kluczowe. Każda kategoria powinna wynikać z rzeczywistej oferty sklepu i odpowiadać na potrzeby użytkowników. Zbyt wiele podobnych kategorii może powodować powielanie treści i utrudniać poruszanie się po sklepie.
Jak unikać błędów w strukturze kategorii?
Najczęstsze problemy to zbyt duża liczba poziomów, mieszanie różnych kryteriów podziału, tworzenie kategorii zamiast filtrów, stosowanie niezrozumiałych nazw oraz brak planu na rozwój asortymentu. Przed wdrożeniem struktury warto sprawdzić ją zarówno z perspektywy oferty, jak i sposobu, w jaki klienci szukają produktów.